เส้นทางที่ ๑

สัมผัส “เส้นทางตามรอยเสด็จของรัชกาลที่ ๘ พร้อมพระอนุชาธิราช (ในขณะนั้นคือพระอนุชา ในเวลาต่อมาคือรัชกาลที่ ๙)  “ ทรงเสด็จผ่านประตูด้านหน้าตึกแดงเป็นที่ตั้งหอสมุด เพื่อมาในงานฉลองสุพรรณบัฎ และนมัสการพระพุทธรูปในวิหารน้อยโพธิลังกา ซึ่งเคยเป็นที่ประทับของ รัชกาลที่ ๔  “พระวิหารน้อยโพธิ์ลังกา” ตอนผนวช อยู่เป็นเวลา ๗ เดือน เมื่อ พ.ศ. ๒๓๖๗ สักการะ “พระนาค” ในวิหารน้อย พระพุทธรูปปั้นปางมารวิชัยสมัยสุโขทัยตอนต้น แล้วชม “ต้นโพธิ์อายุกว่า ๒๐๐ ปี” นำมาจากประเทศลังกา ในรัชกาลที่ ๒ พ.ศ. ๒๓๕๗ ส่งสมณะทูตไปสืบพระพุทธศาสนา ขากลับนำต้นโพธิ์พันธุ์พระศรีมหาโพธิ์ที่เมืองอนุราธปุระ เข้ามาถวาย ๓ ต้น จึงพระราชทานมาปลูกที่วัดมหาธาตุ ๑ ต้น ซึ่งสมัยนั้นเป็นที่สถิตของสมเด็จพระสังฆราช อีกต้น ๑ ไปปลูกที่วัดสระเกศ และต้นสุดท้ายอีก ๑ ต้นไปปลูกไว้ที่วัดสุทัศน์เทพวราราม ซึ่งมีอายุแก่กว่าต้นพระศรีมหาโพธิ์ปัจจุบันที่พุทธคยาในประเทศอินเดีย ที่ปลูกขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๔๒๓ สุดท้ายกราบนมัสการพระมณฑปพระศรีรัตนมหาธาตุ เมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๔๘๑

เส้นทางที่ ๒

รัชกาลที่ ๙ ทรงเสด็จพระราชดำเนินวางศิลาฤกษ์และเททอง “พระบวรราชานุสาวรีย์” สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท เมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๒๑ และเสด็จพระราชดำเนินเปิดเมือวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๒๒ ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันสวรรคตของ สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท

เส้นทางที่ ๓

“เส้นทางตามรอยเสด็จของรัชกาลที่ ๙ และรัชกาลที่ ๑๐” ทรงเสด็จพระราชดำเนินมาทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน ณ พระอุโบสถ และกราบนมัสการ “พระเจดีย์ศรีรัตนมหาธาตุ” ภายในมณฑปพระธาตุยอดปราสาท ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมทรงไทย หลังคาลด ๒ ชั้น ประดับช่อฟ้า ใบระกา หน้าบันเป็นไม้แกะสลักปิดทองประดับกระจก ตรงกลางเป็นรูปพระลักษมฌ์ทรงหนุมานยืนแท่น ซึ่งเป็นตราพระราชลัญจกรของกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ล้อมด้วยลายกระหนกใบเทศและเทวดาเหาะ ซุ้มประตูหน้าต่างเป็นปูนปั้นทรงมณฑปลายใบเทศ มณฑปพระธาตุ เจดีย์ทองแบบทรงไม้สิบสองฐานล่างปิดทอง กว้าง ๔.๗๗ เมตร สูง ๒๐ เมตร หลังคาจัตุรมุข จำหลักลวดลายสวยงดงาม มีฉัตรเบญจาตั้งประดับเป็นเกียรติยศอยู่ ๔ มุมของเจดีย์ทอง ทำด้วยฝีมือช่างที่ประณีตงดงาม ควรค่าต่อผู้สนใจในศิลปะทางสถาปัตย์และมัณฑนศิลป์ที่น่าชมและศึกษา ภายในอาคารรูป ๔ เหลี่ยมผนังสูง มีประตูทั้งสี่ทิศ กราบสักการะ “พระบรมสารีริกธาตุ” อยู่ส่วนยอด เพื่อความสุขนิรันดร์ในชีวิต และ “พระอัฐิของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก” (คือพระราชบิดาซึ่งเป็นต้นพระราชวงศ์จักรี) อยู่ ณ ฐานล่าง หากมีเวลาเดินประทักษิณสามรอบ เพื่อสัมผัส“พระพุทธเจ้า ๒๘ พระองค์” เป็นมงคลยิ่งนักแล พระพุทธรูปนั่ง ๑๖ องค์ หน้าตัก ๓ ศอกคืบเศษ พระยืน ๑๒ องค์ สูง ๔ ศอก ประดิษฐานโดยรอบ หล่องดงาม ฝีมือช่างสมัยสุโขทัย ปางมารวิชัย ที่หล่อด้วยทองเหลือง ทองสำริด นำมาจากทางเหนือเมืองพิษณุโลก สุโขทัยและลพบุรี ลงรักปิดทองสำเร็จ ถึง ๑,๒๔๘ พระองค์ โดยได้แบ่งไปประดิษฐานไว้ตามวัดสำคัญต่าง ๆ

จำนวน ๒๘ องค์ที่ทรงอุบัติขึ้นแล้วในโลกนี้ ระบุพระนามในบทสวดมนต์ “นโม เม สพฺพพุทฺธานํ” ในสิบสองตำนาน คือ ๑.พระตัณหังกร ๒.พระเมธังกร ๓.พระสรณังกร ๔.พระทีปังกร ๕.พระโกณฑัญญะ ๖.พระมังคละ ๗.พระสุมนะ ๘.พระเรวตะ ๙.โสภิตะ ๑๐.พระอโนมทัสสี ๑๑.พระปทุมะ ๑๒.พระนารทะ ๑๓.พระปทุมุตตระ ๑๔.พระสุเมธะ ๑๕.พระสุชาตะ ๑๖.พระปิยทัสสี ๑๗.พระอัตถทัสสี ๑๘.พระธัมมทัสสี ๑๙.พระสิทธัตถะ ๒๐.พระติสสะ ๒๑.พระปุสสะ ๒๒.พระวิปัสสี ๒๓.พระสีขี ๒๔.พระเวสสภู ๒๕.พระกกุสันธะ ๒๖.พระโกนาคมนะ ๒๗.พระกัสสปะ ๒๘.พระโคตมะ